• Homepage
  • >
  • Plant-based
  • >
  • ความหมายของคำว่า “แพลนท์เบส” และทำไมมันถึงสำคัญ?

ความหมายของคำว่า “แพลนท์เบส” และทำไมมันถึงสำคัญ?

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาคำว่า “แพลนท์เบส” ได้ถูกนำมาใช้บ่อยจนเรียกได้ว่า ไม่ว่ามองไปทางไหนก็มีให้เห็น ซึ่งถือว่าเป็นข่าวที่ดีมากสำหรับสิ่งแวดล้อม สัตว์ และ สุขภาพของเรา แต่ในขณะเดียวกันคำว่า “แพลนท์เบส” นั้น ก็ได้สร้างความสับสนและข้อขัดแย้งเกี่ยวกับความหมายที่แท้จริงของคำ และนับว่าเป็นปัญหาที่ใหญ่มาก

เนื่องจากผู้บริโภคมีความรู้ความเข้าใจมากขึ้นเกี่ยวกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากอาหาร และประโยชน์ของอาหารแพลนท์เบสที่มีต่อสุขภาพ ดังนั้นบริษัทใหญ่ ๆ ทั่วโลกจึงนำคำว่า “แพลนท์เบส” มาใช้ในการสร้างคุณค่าทางการตลาดให้กับแบรนด์ของพวกเขา

ด้วยเหตุนั้นเองพวกเราจึงคิดว่ามันสำคัญมาก ที่เราต้องค้นหาความหมายที่แท้จริงของคำว่า “แพลนท์เบส” และพูดถึง ว่าทำไมคำว่า “แพลนท์เบส” นี้ถึงมีความสำคัญเป็นอย่างมาก

เพื่อเป็นความไม่ลำเอียงของบทความนี้ และการตามหาความจริง เราจึงละความเข้าใจของเราเกี่ยวกับคำว่า ‘แพลนท์เบส’ ออกไปก่อน และทำการเจาะลึกหาความหมายทางประวัติศาสตร์ หาคำจำกัดความของคำตามพจนานุกรมภาษาอังกฤษ ความคิดเห็นที่เป็นที่นิยมของคนส่วนใหญ่ และความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญ เพื่อให้ได้ข้อสรุปที่ชัดเจนเกี่ยวกับความหมายของคำว่า “แพลนท์เบส” นี้

ทำไมการหาความหมายของคำว่า “แพลนท์เบส” ถึงสำคัญเป็นอย่างมาก?

climate change

ความสับสนสร้างความวุ่นวาย และการคิดไปเองว่าถูกแล้ว นั้นไม่ได้นำมาสู่การสร้างสรรค์พัฒนาสิ่งใหม่ๆ

ที่สำคัญเลยคือเราไม่ควรอนุญาตให้การให้ข้อมูลแบบผิดๆและสับสน มาลดทอนคุณค่าของสิ่งที่เป็นเครื่องมืออันทรงพลังในการช่วยย้อนวิกฤติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้ คำว่า ‘แพลนท์เบส’ ไม่ควรที่จะถูกใช้เป็นเพียงเครื่องมือของการฟอกเขียว (Green Washing: การโฆษณาให้ผู้บริโภคเข้าใจว่าสินค้านั้นๆเป็นสินค้ารักษ์โลก) ซึ่งไม่นานก็คงจะถูกลืมเพราะการตีความแบบผิดๆ และเราก็ไม่ต้องการให้มันมาบดบังความตั้งใจ และสร้างความเสียหายให้กับผู้ที่จงใจ พยายามศึกษา และเลือกทานอาหารที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม  

และสุดท้ายแล้ว สิ่งที่สำคัญมากๆเลยคือ เวลาผู้คนเลือกทานอาหารแพลนท์เบส เพราะต้องการทานเพื่อสุขภาพ เพราะแพ้อาหารบางอย่าง หรือเพราะเหตุผลทางจริยธรรมหรือศาสนาที่พวกเขาไม่ควรได้รับอาหารที่มีส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ที่พวกเขาพยายามหลีกเลี่ยง  

ความสับสนสร้างความวุ่นวาย และการคิดไปเองว่าถูกแล้ว นั้นไม่ได้นำมาสู่การสร้างสรรค์พัฒนาสิ่งใหม่ๆ

ต้นกำเนิดของคำว่า แพลนท์เบส

T Colin Campbell
Dr T Colin Campbell in the 1980's - Credit www.nutritionstudies.org

What does the dictionary say?

The Cambridge Dictionary

cambridge dic

ซึ่งประกอบด้วยหรือทำมาจากพืชทั้งหมด หรือ มาจากพืชเป็นหลัก

Collins Dictionary

Collins Dictionary

การทานอาหารแบบ แพลนท์เบส นั้นรวมผักและผลไม้แต่ไม่รวมเนื้อสัตว์หรือผลิตภัณฑ์ที่มาจากสัตว์เช่น นม และ ไข่

Macmillan Dictionary

Macmillan

การทานอาหารแบบแพลนท์เบส ประกอบไปด้วยอาหารที่มาจากพืชเป็นส่วนใหญ่หรือทั้งหมด

Dictionary.com

Dictionary.com

เกี่ยวข้องกับ หรือ เป็น อาหารที่มีส่วนประกอบทั้งหมดหรือส่วนใหญ่ จากส่วนต่างๆของพืช เช่น ผัก ผลไม้ ธัญพืช ถั่วเปลือกแข็ง เมล็ดถั่ว และเมล็ดพืช ไม่ว่าจะผ่านการแปรรูปเล็กน้อย หรือไม่ผ่านการแปรรูปเลย

Oxford Learners Dictionary

Oxford Learners Dictionary

ใช้ในการอธิบายอาหาร หรือรูปแบบการทานอาหารที่มีส่วนประกอบทั้งหมดหรือส่วนใหญ่ของอาหารที่มาจากพืช เช่น ผัก ผลไม้ ถั่ว และ ธัญพืช

…ดูแล้วไม่มีความชัดเจนเอาเสียเลย มีอะไรที่ให้คำจำกัดความได้อย่างครบสมบูรณ์บ้างไหม? หรือสามารถยึดอะไรเป็นหลักเกณฑ์ได้บ้างหรือเปล่า? มันไม่ได้ช่วยให้พวกเราเข้าใจอะไรมากขึ้นกว่าเดิมเลย

และเมื่อค้นหาคำจำกัดความในพจนานุกรม Merriam Webster ก็ได้พบกับบทความที่ยาวเหยียด พูดเกี่ยวกับสาเหตุที่คำจำกัดความของคำว่า “แพลนท์เบส” นั้นยังไม่ชัดเจนพอ ที่จะใส่ลงไปในพจนานุกรมของพวกเขาได้….

โดยรวมดูเหมือนว่าจะไม่มีคำจำกัดความจากความพจนานุกรมที่ชัดเจนและเป็นที่ยืนยันได้ของคำว่า “แพลนท์เบส” พจนานุกรมหลายๆอัน ก็ดูเหมือนว่าจะยังสับสนเหมือนพวกเราทุกคน ดังนั้นพวกเราจึงคิดว่ามันคงจะไม่ผิดอะไรที่จะบอกว่าสิ่งเหล่านี้ยังไม่น่าเชื่อถือพอที่จะสรุปเกี่ยวกับความหมายคำจำกัดความที่แท้จริงของคำคำนี้ งั้นเราลองมาสืบหาและดูว่าคนทั่วไปคิดว่า ‘แพลนท์เบส’ หมายถึงอะไร …

ผู้คนส่วนใหญ่ให้ความเห็นว่าอย่างไร?

เราได้ทำโพลสอบถามผู้คนหลายกลุ่มใน Facebook ว่าสำหรับพวกเขานั้น คำว่า ‘แพลนต์เบส’ หมายถึงอะไร ซึ่งมีคนถึง 1,400 คนได้ทำการโหวตและนี่คือสิ่งที่เราได้รับ:

What does the word 'Plant-Based' mean_

คำว่า ‘แพลนท์เบส’ หมายถึงอะไร? ความคิดเห็นที่เป็นที่นิยมของคนส่วนใหญ่ที่ได้รับจากโพลคือ คำว่า ‘แพลนท์เบส’ หมายถึงอาหารที่ทำจากพืช 100% (ทั้งอาหารที่ไม่ผ่านการแปรรูปและอาหารแปรรูป)

ผู้เชี่ยวชาญในด้านนี้พูดถึงคำว่า “แพลนท์เบส” ว่าอย่างไรบ้าง?

แล้วเราลองมาดูกันว่าผู้เชี่ยวชาญและผู้นำแบรนด์ดังด้านแพลนท์เบสได้ให้การสนับสนุนและเห็นด้วยกับความหมายที่ได้รับนี้หรือไม่

Q: คำว่า ‘แพลนท์เบส’ หมายถึงอะไร
“ ไม่มีผลิตภัณฑ์จากสัตว์ปนเปื้อนในอาหาร ไม่ว่าจะเป็นตอนที่เสร็จแล้วพร้อมทานหรือระหว่างขั้นตอนการแปรรูปอาหาร อย่างไรก็ตาม ผมอยากขยายคำจำกัดความไปยังอาหารที่ไม่ผ่านการแปรรูป (Wholefood) ไม่เติมน้ำตาล และไม่ใส่น้ำมัน เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดของสุขภาพของเรา ซึ่งตามที่กล่าวมานั้นการใช้คำว่า วีแกน ก็จะสะดวกและเร็วกว่า ”
Dr. Wadchara Pumpradit
นพ. วัชระ พุ่มประดิษฐ์
โรงพยาบาลบํารุงราษฎร์ และ Good Food Academy
“ อาหารแพลนท์เบสนั้นเป็นอะไรก็ได้นอกจากผลิตภัณฑ์(ที่มา)จากสัตว์

แต่ การทานอาหารแบบแพลนท์เบส สำหรับฉันนั้นมีความหมายว่า พื้นฐานของการทานอาหารนั้นจะมาจากพืชเป็นหลัก ซึ่งสามารถรวมการทานอาหารแบบอื่นๆร่วมด้วย แต่ส่วนใหญ่นั้นจะต้องเป็นอาหารที่ไม่มีเนื้อสัตว์ "
“ หากรายการอาหารหรือเมนูมีป้ายกำกับว่าเป็นเมนูแพลนท์เบส ใครคนหนึ่งคงจะคาดหวังว่าอาหารนั้นจะไม่มีผลิตภัณฑ์จากสัตว์หรือส่วนผสมที่ได้มาจากสัตว์ อย่างเช่นน้ำผึ้ง มันควรได้รับการพิจารณาแล้วว่าเหมาะสมสำหรับชาววีแกนและไม่ทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิดในทางใดทางหนึ่ง "
“ การรับรองว่าเป็นแพลนท์เบสนั้นเป็นการบอกให้ผู้บริโภครู้ว่าผลิตภัณฑ์นั้นปราศจากการปนเปื้อนของผลิตภัณฑ์จากสัตว์ และมีส่วนประกอบเฉพาะผัก ผลไม้ ธัญพืช พืชตระกูลถั่ว เมล็ดพืช สมุนไพรและเครื่องเทศเท่านั้น ”

ผู้นำแบรนด์ดังด้านแพลนท์เบสพูดว่าอย่างไรบ้าง?

เราได้สอบถามผู้นำแบรนด์ดังด้านแพลนท์เบส ทั้งในประเทศไทย และแบรนด์ที่โด่งดังทั่วโลก ถึงความเข้าใจของพวกเขาเกี่ยวกับคำว่า “แพลนท์เบส” และนี่คือสิ่งที่พวกเขาบอกเรา:

Q: คำว่า “แพลท์เบส” หมายถึงอะไร?


“ พูดง่ายๆเลย แพลนท์เบสหมายถึงผลิตภัณฑ์อาหารที่ทำจากพืชทั้งหมด ไม่มีผลิตภัณฑ์จากสัตว์ ถ้ามันมีผลิตภัณฑ์จากสัตว์ที่เป็น ไข่หรือชีส มันคือมังสวิรัติ หรือถ้ามีผลิตภัณฑ์จากสัตว์ที่เป็นเนื้อสัตว์ มันก็เป็นอาหารสำหรับคนที่กินทั้งพืชและสัตว์

แพลนท์เบสในรูปแบบที่ง่ายที่สุดคือผลิตภัณฑ์ที่ทำจากพืชเท่านั้น แต่ไม่ควรคิดว่าเหมารวมว่าแพลนท์เบสนั้นเป็นอาหารเพื่อสุขภาพ (เพราะ) Oreos ก็เป็นแพลนท์เบสนะ!

หากใครสักคนบอกว่าพวกเขาทานอาหารแบบแพลนท์เบส นั่นหมายความว่าพวกเขากินอาหารจากพืชเป็นส่วนใหญ่ เป็นไปได้ว่าพวกเขาอาจใช้น้ำผึ้ง บางทีพวกเขาอาจกินไข่เป็นครั้งคราว และเป็นไปได้ว่าพวกเขาอาจจะทานชีสบ่อยครั้งด้วยซ้ำไป พวกเขาอาจสวมใส่หนังสัตว์หรือมีแจ็คเก็ตที่มีขนอยู่ เพราะพวกเขาไม่ใช่ชาววีแกน พวกเขาไม่ได้มุ่งเน้นไปที่จริยธรรมของอาหาร แต่มุ่งเน้นไปที่ด้านสุขภาพ”
"แพลนท์เบสหมายถึงอาหารที่ทำจากพืชโดยไม่มีส่วนใดๆของสัตว์เป็นส่วนประกอบ ซึ่งเป็นสิ่งที่ดีสำหรับมนุษย์ และในขณะเดียวกันมันก็เป็นตัวเลือกที่ยั่งยืนซึ่งส่งผลดีต่อมนุษย์ทุกคนและโลกของเรา"
“ความหมายที่แท้จริงของคำว่าแพลนท์เบสนั้นง่ายมาก คือทุกอย่างมาจากพืช โดยสิ่งนี้สามารถทำในรูปแบบใด ๆ จะแปรรูปหรือไม่ แต่ส่วนผสมทุกอย่างมีต้นกำเนิดมาจากพืช”
"ถึงแม้ว่าคำว่า “แพลนท์เบส” จะมีมาตั้งแต่ยุค 70 และถูกใช้ไปในทิศทางที่แตกต่างกัน HappyCow กำหนดให้คำว่า " แพลนท์เบส " มีความหมายว่า (อาหารที่ทำ) มาจากพืชทั้งหมด ซึ่งบ่งบอกว่ามันจะไม่รวมไข่ นมหรือแม้แต่น้ำผึ้ง โดยทั่วไปมันสามารถใช้แทนกันได้กับวลี "การทานอาหารแบบวีแกน" ได้ เว้นแต่ว่ามันไม่ได้บ่งบอกถึงเหตุผลในการกินด้วยวิธีนี้ ไม่ว่าเหตุผลนั้นจะเป็นเพื่อสิทธิสัตว์ เพื่อสิ่งแวดล้อม หรือเพื่อสุขภาพ"
“คำว่า แพลนท์เบส ในมุมมองของเรา คือส่วนผสมอาหารทั้งหมดที่ทำมาจากพืชและไม่ใช่จากสัตว์ แนวคิดของอาหารแพลนท์เบสคือใช้พื้นฐานโดยรวมของวัตถุดิบที่มาจากการเก็บเกี่ยว การดัดแปลง รวมถึงการสกัดอย่างสร้างสรรค์จากพืช โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อลดผลกระทบจากมนุษย์ที่มีต่อสิ่งมีชีวิตอื่นๆ”
“ผลิตภัณฑ์อาหารแพลนท์เบสควรละเว้นผลิตภัณฑ์จากสัตว์ทั้งหมดรวมถึงรสชาติที่แต่งกลิ่นเลียนแบบกลิ่นสัตว์”

ทั้งผู้เชี่ยวชาญในด้านโภชนาการแพลนท์เบส ด้านวิทยาศาสตร์แพลนท์เบส และผู้นำด้านนวัตกรรมอาหารแพลนท์เบสยอมรับว่า ‘การทานอาหารแบบแพลนท์เบส’ ประกอบด้วยพืชเป็นส่วนใหญ่ แต่เป็นคำว่า ‘แพลนท์เบส’ เฉยๆเมื่อใช้ในการอ้างถึงอาหาร หรือการติดฉลาก ควรแสดงให้เห็นว่าอาหารนั้นประกอบด้วยพืช 100% และไม่ควรรวมผลิตภัณฑ์สัตว์ใด ๆ เลย

ข้อแตกต่างระหว่าง อาหารแพลนท์เบส (Plant-based food) และ การทานอาหารแบบแพลนท์เบส (Plant-based diet)

โดยทั่วไปแล้วการทานอาหารแบบแพลนท์เบส (Plant-based diet) เป็นวิธีการกินที่ตั้งใจที่จะหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์สัตว์ทั้งหมดรวมถึงไข่และนม แม้ว่าผู้คนที่เลือกการทานอาหารแบบแพลนท์เบส จะทานผลิตภัณฑ์จากสัตว์ในบางครั้งเมื่อไม่มีตัวเลือกอื่นๆ หรือเมื่อมีข้อจำกัดด้วยเหตุผลอะไรก็ตาม เป้าหมายโดยรวมคือการหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์จากสัตว์โดยสิ้นเชิงและกินอาหารจากพืช 100%

ดังนั้นหากอาหาร ’แพลนท์เบส’ ได้ถูกระบุขึ้น เพื่อช่วยให้ทำให้ชีวิตของผู้ที่รับประทานอาหารแบบแพลนท์เบส ได้ใช้ชีวิตได้ง่ายขึ้น ด้วยเหตุผลเดียวกันนี้ อาหารแพลนท์เบสก็สมควรที่จะทำมาจากพืช 100% และไม่มีส่วนผสมที่มาจากสัตว์เลย 

เนื้อแพลนท์เบส มีเนื้อสัตว์หรือไม่? – ไม่ 

นมแพลนท์เบส มีส่วนประกอบที่ทำจากนมสัตว์หรือไม่? – ไม่

ชีสแพลนท์เบส มีชีสที่ทำจากนมสัตว์หรือไม่? – ไม่

ไข่แพลนท์เบส มีไข่หรือไม่? – ไม่

ผงโปรตีนแพลนท์เบส มีผลิตภัณฑ์จากสัตว์หรือไม่? – ไม่

ครีมแพลนท์เบส มีนมสัตว์หรือไม่? – ไม่

ปลาแพลนท์เบส มีปลาหรือไม่? – ไม่

แล้วทำไมรายการเมนูอาหารและผลิตภัณฑ์ที่เฉพาะเจาะจงระบุว่าเป็น ‘แพลนท์เบส’ บางครั้งจึงมีผลิตภัณฑ์จากสัตว์? ชาววีแกนควรทานผลิตภัณฑ์เหล่านี้ได้ด้วยไม่ใช่หรอ?

อย่างนี้แล้วคำว่าแพลนท์เบสเหมือนกันกับวีแกนไหม?

VEGAN
ทั้งเหมือนและไม่เหมือนกัน เพราะโดยภาพรวมแล้วอาหารแพลนท์เบสจัดว่าเหมือนกันกับอาหารวีแกน เนื่องจากส่วนประกอบของอาหารทั้งคู่ทำมาจากพืช 100% แต่คำว่าวีแกนนั้นมีความหมายแฝง โดยเฉพาะเกี่ยวกับสิทธิความเป็นอยู่ของสัตว์ ในขณะที่คนที่ทานอาหารแบบแพลนท์เบสนั้นมักจะกินวิธีนี้ด้วยเหตุผลด้านสุขภาพหรือสิ่งแวดล้อม

ดร. ที. โคลิน แคมป์เบลล์กล่าวว่าหนึ่งในเหตุผลที่เขาประกาศเกียรติคุณคำว่า ‘แพลนท์เบส’ ในตอนแรกเป็นเพราะความหมายแฝงที่ซ่อนไว้ของคำว่า ‘วีแกน’

คำว่า ‘วีแกน’ หมายถึงวิถีชีวิตที่หลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ใด ๆ ที่ทดสอบกับสัตว์ มีส่วนผสมของสัตว์ รวมถึงสิ่งของต่าง ๆ เช่นหนังสัตว์ และหลีกเลี่ยงการสนับสนุนสถานที่ท่องเที่ยวที่ใช้สัตว์เพื่อความบันเทิง อย่างเช่นสวนสัตว์และละครสัตว์ หลักการของวีแกน (Veganism) นั้นไม่ได้จำกัดเพียงแค่อาหารเท่านั้น ดังนั้นมันจึงไม่สามารถเป็นอาหารได้ แต่เป็นวิถีการใช้ชีวิตมากกว่า

ส่วนคำว่า ‘แพลนท์เบส’ เป็นคำที่สามารถใช้ได้กว้างกว่าตามหลักการของวีแกน เพราะคำว่าแพลนท์เบสนั้นสามารถใช้ได้กับผู้ที่ต้องการตัดผลิตภัณฑ์จากสัตว์ออก ด้วยเหตุผลด้านสิ่งแวดล้อมหรือสุขภาพมากกว่าหลักการของวีแกนที่จะใส่ใจด้านสิทธิความเป็นอยู่ของสัตว์เป็นหลัก

เราจึงขอประกาศว่า ...

จากการค้นคว้าหาข้อมูลคำว่า “แพลนท์เบส” ที่เราได้ทำในครั้งนี้ เราต้องการที่จะนำคำจำกัดความและความหมายที่แท้จริงของคำคำนี้ออกมาสู่สังคมอย่างประจักษ์แจ้ง

Vegan Society ได้ประกาศเกียรติคุณของคำว่า “วีแกน” ไปในปี 1944 วันนี้เราขอประกาศความหมายที่แท้จริงของคำว่า “แพลนท์เบส”
Root The Future Dictionary
แพลนท์เบส
คำคุณศัพท์

เพื่ออธิบายรายการอาหาร อาหาร หรือผลิตภัณฑ์ที่ทำจากพืชทั้งหมดและปราศจากผลิตภัณฑ์จากสัตว์ทั้งหมดรวมถึงผลิตภัณฑ์ นม ไข่ ปลา เนื้อสัตว์ น้ำผึ้ง หรือส่วนประกอบส่วนใดส่วนหนึ่งที่ได้รับมาจากสัตว์ เช่นเจลาติน

การทานอาหารแบบแพลนท์เบส
คำนาม

การทานอาหารแบบแพลนท์เบสประกอบด้วยอาหารที่ทำจากพืชเป็นส่วนใหญ่หรือทั้งหมด การทานอาหารแบบแพลนท์เบสมีความยืดหยุ่นมากกว่าการทานอาหารแบบวีแกน และอาจรวมถึงผลิตภัณฑ์จากสัตว์ในปริมาณเล็กน้อยเมื่อไม่มีอาหารแพลนท์เบสเป็นตัวเลือก

Share This Article Everywhere

Follow Us:

Check out Bangkok's full list
of vegan restaurants:

Including menus, social media links & contact details!


In This Article

Latest

Where To Go This Vegetarian (Jay) Festival 2022

It’s that time of year again where the whole of Thailand suddenly becomes the most vegan friendly place in the world! This year the Vegetarian Festival (Jay Festival) runs from September 25th – October 5th and there are plenty of Jay menus and festivities to explore during this time!

Generasi: Jakarta’s Plant-Based Milk Festival!

Did you know that 90% of Asians are lactose intolerant? Enjoy the creamy taste and texture of dairy, without stomach cramps and allergies at the first of it’s kind ‘Dairy-Free Festival’ in Jakarta!

Leave a Comment

Your email address will not be published.

Stay up to date with sustainability news!

Latest Posts

J Festival 2022 Sook Siam
It’s that time of year again where the whole of Thailand suddenly becomes the most vegan friendly place in the world! This year the Vegetarian Festival (Jay Festival) runs from September 25th - October 5th and there are plenty of Jay menus and festivities to explore during this time!